Aşırı terleme
Aşırı terleme
Özellikle yaz aylarında nem oranının ve sıcakların yüksek seviyelere ulaşmasının, aşırı terleme problemi olanların yaşam kalitesini olumsuz etkilediği bildirildi.
Deri hastalıkları uzmanı Dr. Sadiye Kuş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, terlemenin aslında daha çok sıcak yaz günlerinde yoğun olarak yaşanılan normal bir vücut fonksiyonu olduğun söyledi.
Vücudun, ısısını denetim altına almak için terlediğini belirten Dr. Kuş, bazı kişilerde özellikle koltuk altlarında, ellerde ve ayaklarda normalden fazla terleme meydana geldiğini ve bu durumun sosyal hayatı olumsuz etkileyebildiğini ifade etti.
Uzman Dr. Şadiye Kuş, iç vücut ısısı artığında deri yüzeyindeki terin buharlaşması yoluyla ısı kaybının gerçekleştiğini ve terleme sayesinde vücut ısısının yükselmesinin engellendiğini anlattı.
Fizyolojik olarak önemli bir rolü olan terlemenin aşırı olduğunda buna "hiperhidroz" adı verildiğine değinen Dr. Kuş, bunun da toplumda yaklaşık olarak yüzde 3 oranında görüldüğüne dikkati çekti.
Dr. Kuş, terlemenin çoğunlukla, herhangi bir sistemik hastalığa bağlı olmaksızın da ortaya çıktığını ifade ederek, bu duruma da "primer hiperhidroz" adı verildiğini bildirdi.
Terlemenin ayrıca
genetik sendromlara, enfeksiyonlara, tümörlere, endokrin ve metabolik bozukluklara, nörolojik problemlere, alkolizme ve bazı ilaçlara bağlı olarak da görülebildiğini belirten Dr. Kuş, "Sekonder hiperhidroz" olarak adlandırılan bu sorunun giderilmesinde ise altta yatan hastalığın tedavisinin yapılması gerektiğini söyledi.
Dr. Kuş, "primer hiperhidroz"un avuç içleri, ayak tabanı ve koltuk altlarında bölgesel olarak ortaya çıkan aşırı terleme şeklinde görüldüğünü dile getirerek, şöyle konuştu:
"Aşırı terleme, ter bezlerinin büyümesine değil faaliyetinin artmasına bağlı olarak ortaya çıkıyor. Hastalarda hem bazal ter üretimi hem de strese bağlı ter üretimi artıyor. Heyecan ve stresle tetikleniyor. Hastalar genellikle uykuda değil, sadece uyanık oldukları saatlerde bu sıkıntıyı yaşıyorlar. Avuç içi ayak tabanında terleme çocukluk çağından itibaren başlarken, koltuk altlarında ergenlikle beraber görülüyor. Hastaların yaklaşık yüzde 60-80'ininin ailesinde aşırı terleme öyküsü bulunuyor. Primer hiperhidroz, yaz kış sorun olarak devam ediyor, ancak yaz aylarında hasta için daha fazla rahatsızlık verici olabiliyor. Koltuk altlarının aşırı terlemesine 'aksiller hiperhidroz' adı veriliyor. Kimi zaman stresle ilişkili olabildiği gibi stres ve anksiyeteden bağımsız olarak da görülebiliyor ve hastanın kontrolü dışında, istemsiz olarak gerçekleşiyor."
Giysilerin koltuk altlarında geniş bir kısımda tere bağlı ıslak görünüm oluşması, giyeceklerin renk ve yapısının ter nedeniyle lekelenmesi ve yapısının bozulması ile kokunun kişiyi rahatsız ettiğini vurgulayan Dr. Kuş, "Aşırı terleme, kişilerin yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor. Okul, iş ve sosyal yaşam zamanla bu durumdan olumsuz etkilenebiliyor, çeşitli sosyal ve sportif aktivitelerden bu nedenle kaçınabiliyor" diye konuştu.

Nasıl tedavi edilir?
Uzman Dr. Saniye Kuş, aşırı terleme koltuk altındaysa, öncelikle dıştan uygulanan, terlemeyi engelleyici solüsyon ve kremlerin kullanıldığını belirterek, yanıt alınamadığı durumlarda ise deri içine küçük dozlarda botoks enjeksiyonu uygulanabileceğini söyledi.
Botoksun, sinir liflerinden ter bezlerine ulaşıp bu bezlerin uyarılmalarını sağlayan kimyasal sinyalleri geçici olarak bloke ettiğini ve ter üretimini engellediğini dile getiren Dr. Kuş, şunları kaydetti:
"Her bir koltuk altında 15-20 noktaya ince bir iğneyle enjeksiyon yoluyla uygulanıyor. Etkisi 4-12
ay kadar sürüyor. Tekrar eden uygulamalarda etki süresi uzuyor. Bu yöntemle yanıt alınamayan seçilmiş hastalarda son olarak cerrahi teknikler uygulanabiliyor. Avuç içlerinin ve ayak tabanlarının aşırı terlemesinde ise ilk seçenekler dışarıdan uygulanacak antiperspiran ilaçlar, iontoforez yöntemi (elektrik akımı ve mineral partiküller ile ter üretiminin yavaşlatılması) ve seçilmiş hastalarda kısa süreli ağızdan
ilaç tedavisidir. Eğer semptomlar gerilemiyorsa botox enjeksiyonları ve son olarak da cerrahi teknikler denenebilir."
El terlemesi, koltukaltı terlemesi, ayak terlemesi, yüz terlemesi; günlük faaliyetleri, sosyal yaşantıyı, öğrenimi, iş hayatını, psikolojik durumu etkiliyorsa tedavi edilmelidir…
Terlemenin normal veya aşırı olduğunu nasıl anlayabiliriz?
Kişi spor yapmadığı, ortam sıcaklığının normal olduğu, acı bir şey yemediği, sıcak bir şey içmediği halde terliyorsa veya diğer kişiler terlemediği halde terleme oluyorsa bu ?anormal? bir durumdur. Bu duruma aşırı terleme hastalığı “hiperhidroz” denilir.
Terlemenin derecesini, şiddetini nasıl anlayabiliriz?
Aşırı terleme günlük hayatı etkileyecek derecede veya kabul edilemez şekilde ise önemlidir. Ayrıntılı bilgi için
tıklayın…
Terlemenin nedenleri nelerdir? Başkaları terlemediği halden ben neden terliyorum?
Aşırı terleme iki şekilde ortaya çıkabilir. Birincisi vücudun yaygın aşırı terlemesidir.
Genel vücut terlemesinin nedenleri bazı hastalıklar olabilir. Terleme nedenleri için
tıklayın…
İkinci şekli ise
bölgesel aşırı terleme; avuç içi terlemesi, koltuk altı terlemesi, ayak terlemesi, yüz terlemesi veya bunların karışımları şeklinde ortaya çıkar. Hiçbir hastalığa bağlı değil, sempatik sinirlerin aşırı çalışmasına bağlıdır. Devamı için
tıklayın…
Terlemenin zararı var mı? Mutlaka tedavi gerekiyor mu?
Genel vücut terlemesi bazı ciddi hastalıkların habercisi olabileceğinden mutlaka dikkatli olarak araştırılmalıdır. Bölgesel terlemenin ise biyolojik olarak hiçbir zararı yoktur. Ancak günlük faaliyetleri ileri derecede olumsuz etkileyebilir. Hayatı yaşanmaz hale getirebilir. Sıkıntılarını “
bölgeler” başlığı altındaki sayfalarda inceleyebilirsiniz. Terleme nedeniyle oluşan sıkıntılar fazlaysa tedavi gerekir.
Bölgesel terlemelerde terlemenin şiddetine göre; lokal krem ve losyonlar, iyontoforez tedavisi, botoks tedavisi, sistemik ilaç tedavileri, psikoterapi gibi
geçici tedaviler veya klipsli ets gibi
kalıcı tedavi uygulanabilir.
Aşırı terlemenin nedenleri
Terlemenin insanlarda doğal olarak gözlenen bir olay olduğunu belirterek, aşırı terlemenin nedenlerini şöyle dile getiriyor:
“Terin salgılanması insanlarda sinir sisteminin sempatetik denilen kısmının çalışması ile ilgilidir. Toplumun % 1’inde bu sistem aşırı düzeyde çalışmaktadır. Bu durumun nedeni tam bilinmemektedir ve doğuştandır. Özellikle stresli durumlarda bu sistem aşırı çalışmaktadır. Genel olarak terleme, kış aylarında daha az rahatsız edici olmaktadır. Bunun dışında tiroid bezinin aşırı çalışması, böbrek üstü bezinden kaynaklanan bazı hastalıklar, şişmanlık, menopoz, ağır psikiyatrik hastalıklar ve bazı kanserlerin tedavisinde kullanılan hormonlar aşırı terlemeye yol açabilmektedirler.”
Ruhsal ve fiziksel sorunlar
Bakteri üremesini kolaylaştırdığı için aşırı terleme kokuya da neden oluyor. Ruhsal ve fiziksel sorunlara yol açan, sosyal yaşamı zorlaştıran terleme, ellerde, koltuk altında, ayak altlarından, yüzde ve gövdede oluşabiliyor. Dr. Aslı Nar, terlemenin ellerde olduğunda da ciddi sorunlara yol açtığını belirtiyor ve şöyle konuşuyor:
“ Ellerde olduğunda hem el ile yapılan işlerde güçlük çekilmekte hem de sosyal olarak kişileri rahatsız etmektedir. Terleme stresli durumlarda gelişiyorsa ve kişi terlemeden rahatsız ise kısır bir döngü içine girilmektedir. Kişi terleyeceğini bilerek daha endişeli hale gelmekte, endişe de daha fazla terlemeye yol açmakta ve bu kısır döngü sürüp gitmektedir.”
Terlemenin nedeninin saptanması
Terleme tedavisine başlanmadan önce nedeninin saptanması gerekiyor. Terleme sorunu olan kişinin öncelikle kilo durumu inceleniyor. Aldığı ilaçlar gözden geçiriliyor. Hastanın menopozda olup olmadığı araştırılıyor. Endokrinoloji uzmanının yapacağı değerlendirme ile sorunun tiroid bezinden ya da böbrek üstü bezlerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirleniyor. Bu durumların hiçbirinde sorun saptanmaz ise doğuştan sempatetik sinir sisteminin aşırı çalıştığı kanaatine varılabileceğini belirten Dr. Aslı Nar, tedaviyle ilgili şu bilgiyi veriyor:
“Tedavide ilk olarak genel tedavi yaklaşımları uygulanır. Kişi öncelikle kıyafetini düzenlemeli ve daha hafif giyecekler giymelidir. Lokal olarak talk pudrası veya oldukça etkili olan aleminyum klorid içeren solüsyonlar mutlaka denenmelidir. Bazı hastalarda sempatetik sinir sisteminin çalışmasını azaltmak ve böylece de terlemeyi azaltmak için ilaçlar kullanmaktayız. Bazı hastalarda strese bağlı terlemeyi kontrol edebilmek amacı ile psikoterapi önermekteyiz.”
Uygulanan yöntemler
Dr. Aslı Nar, terleme tedavisinde son derece başarılı sonuç veren yöntemlerle ilgili şunları söylüyor:
İyontoforez : Bu yöntemde küçük su banyosu içinde el veya ayaklara hafif elektrik akımı verilmektedir. Sık tekrarlanması gerekmektedir. Hafif ve orta derecede terlemesi olan hastalarda oldukça iyi cevap alınmaktadır.
Botulinum toksini : Özellikle koltuk altı terlemesinde kullanılan bir maddedir. Aslında doğal bir zehirdir ve sulandırılarak tıpta çeşitli amaçlarla uzun zamandır kullanılmaktadır. Ter bezlerini çalıştıran sinirleri felç ederek etki göstermektedir. Oldukça etkili bir yöntemdir. Terlemeyi 3 ila 4 kat azaltmaktadır. Altı-12 ay gibi uzun aralıklarla tekrarı gerekmektedir.
Cerrahi tedavi : Ellerdeki ve yüzdeki aşırı terleme için önerilen tedavi şeklidir. Endoskopik transtorasik sempatektomi olarak adlandırılan teknikle koltuk altından bir delik açılıp akciğer bölgesindeki yüz ve ellere giden sinirlerin başlangıç bölgesi kesilmektedir. Ellerde yüzde 99 civarında başarı elde edilmektedir. Ayaklardaki terleme için bel bölgesindeki sinirlerin kesilmesi uygulanmaktadır. Sadece koltuk altı terlemelerinde koltuk altı ter bezlerinin alınması ile iyi sonuçlar elde edilmektedir.