İmam-ı Gazali Hazretleri nefsine şöyle hitab ederdi:
Ey nefsim! Akıllı olduğunu iddia ediyorsun ve sana ahmak diyenlere kızıyorsun. Halbuki, senden daha ahmak kim var? Ömrünü boş şeylerle, gülüp eğlenmekle geçiriyorsun. Senin halin, polislerin, kendisini aradıklarını ve yakalayınca idam edeceklerini bildiği halde, zamanını eğlence ile geçiren katile benzer. Bundan daha ahmak kimse olur mu?
Günahlara dalmışsın. Allahu Teala, bu halini görmüyor sanıyorsan, imansızsın! Eğer gördüğüne inanıyorsan, çok cüratkar ve hayasızsın ki, Onun görmesine ehemmiyet vermiyorsun! O halde yazıklar olsun sana, ey nefsim!
Günah işleyince O Rahimdir, Kerimdir beni affeder diyorsun. Dünyada, yüzbinlerce kişiye niçin zahmet, açlık ve hastalık çektiriyor ve tarlasını ekmeyenlere mahsulünü vermiyor? Kendi isteklerine kavuşmak için, her çareye baş vuruyorsun, "Allahu Teala kerimdir, rahimdir, istediklerimi zahmetsiz bana gönderir" demiyorsun.
Sonra tevbe ederim ve iyi şeyler yaparım diyorsan, ölüm daha önce gelebilir, pişman olup kalırsın. Yarın tevbe etmeyi, bugün etmekten kolay sanıyorsan, aldanıyorsun. Çünkü tevbe geçtikçe zorlaşır. Senin bu halin, şu talebeye benzer ki, dersine çalışmayıp, imtihan günü hepsini öğrenirim sanır, ilim öğrenmek için, uzun zaman lazım olduğunu bilmez. Ömür, boşuna geçince, bir anda, bunu nasıl yapabilirsin. İhtiyarlamadan önce gençliğin, hasta olmadan önce sıhhatin, sıkıntı çekmeden önce rahatlığın ve ölmeden önce hayatın kıymetini niçin bilmiyorsun?
Kışın muhtaç olacağın şeylerin hepsini niçin yazdan hazırlıyorsun ve bunları elde etmek için, Allahu Teala'nın merhametine, ihsanına güvenmiyorsun? Halbuki cehennemin zemheriri, kışın soğuğundan az değildir ve ateşin sıcaklığı, temmuz güneşinden aşağı değildir. Bunların hazırlığında, hiç kusur etmiyorsun da ahiret işlerinde gevşek davranıyorsun. Yoksa ahiret ve kıyamet gününe inanmıyormusun? O halde yazıklar olsun sana ey nefsim!
Ey nefsim! Akıllı olduğunu iddia ediyorsun ve sana ahmak diyenlere kızıyorsun. Halbuki, senden daha ahmak kim var? Ömrünü boş şeylerle, gülüp eğlenmekle geçiriyorsun. Senin halin, polislerin, kendisini aradıklarını ve yakalayınca idam edeceklerini bildiği halde, zamanını eğlence ile geçiren katile benzer. Bundan daha ahmak kimse olur mu?
Günahlara dalmışsın. Allahu Teala, bu halini görmüyor sanıyorsan, imansızsın! Eğer gördüğüne inanıyorsan, çok cüratkar ve hayasızsın ki, Onun görmesine ehemmiyet vermiyorsun! O halde yazıklar olsun sana, ey nefsim!
Günah işleyince O Rahimdir, Kerimdir beni affeder diyorsun. Dünyada, yüzbinlerce kişiye niçin zahmet, açlık ve hastalık çektiriyor ve tarlasını ekmeyenlere mahsulünü vermiyor? Kendi isteklerine kavuşmak için, her çareye baş vuruyorsun, "Allahu Teala kerimdir, rahimdir, istediklerimi zahmetsiz bana gönderir" demiyorsun.
Sonra tevbe ederim ve iyi şeyler yaparım diyorsan, ölüm daha önce gelebilir, pişman olup kalırsın. Yarın tevbe etmeyi, bugün etmekten kolay sanıyorsan, aldanıyorsun. Çünkü tevbe geçtikçe zorlaşır. Senin bu halin, şu talebeye benzer ki, dersine çalışmayıp, imtihan günü hepsini öğrenirim sanır, ilim öğrenmek için, uzun zaman lazım olduğunu bilmez. Ömür, boşuna geçince, bir anda, bunu nasıl yapabilirsin. İhtiyarlamadan önce gençliğin, hasta olmadan önce sıhhatin, sıkıntı çekmeden önce rahatlığın ve ölmeden önce hayatın kıymetini niçin bilmiyorsun?
Kışın muhtaç olacağın şeylerin hepsini niçin yazdan hazırlıyorsun ve bunları elde etmek için, Allahu Teala'nın merhametine, ihsanına güvenmiyorsun? Halbuki cehennemin zemheriri, kışın soğuğundan az değildir ve ateşin sıcaklığı, temmuz güneşinden aşağı değildir. Bunların hazırlığında, hiç kusur etmiyorsun da ahiret işlerinde gevşek davranıyorsun. Yoksa ahiret ve kıyamet gününe inanmıyormusun? O halde yazıklar olsun sana ey nefsim!