Bir şeyi "put edinmek" ne demektir?

Put edinmek" halk arasında yalnızca birtakım heykellere tapınmak anlamıyla bilinir. Oysa bu kavramın çok daha geniş bir anlamı vardır ve yalnızca geçmiş dönemlere ait değildir. Bir şeyi kendisine put edinen insanın mutlaka put edindiği şey için "bu bir ilahtır, ben buna tapıyorum" demesi veya o varlığın önünde secde etmesi gerekmez. Put edinmenin temelinde kişinin, bir şeyi veya bir kimseyi Allah'a tercih etmesi yatar. Buna örnek olarak da, bir kimsenin hoşnutluğunu Allah'ın hoşnutluğuna tercih etmeyi, bir kimseden Allah'tan korkar gibi korkmayı ya da onu Allah'ı sever gibi sevmeyi verebiliriz. Kuran'da Allah, insanların Kendisine ortak koştukları putların onlara bir yarar sağlayamayacağını şöyle bildirir:

Siz yalnızca Allah'tan başka birtakım putlara tapıyor ve birtakım yalanlar uyduruyorsunuz. Gerçek şu ki, sizin Allah'tan başka taptıklarınız, size rızık vermeye güç yetiremezler; öyleyse rızkı Allah'ın katında arayın, O'na kulluk edin ve O'na şükredin. (Ankebut Suresi, 17)

Bundan kurtulup sadece Allah'a yönelen insanın yaşadığı köklü değişim ise, öncelikle kalbinde meydana gelir. Eskiden kendi istek ve tutkularına, birtakım fikir ve cahiliye kurallarına göre sürdürdüğü yaşamını artık sadece Allah'ın rızasına ve hoşnutluğuna göre sürdürür.

Bir şeyi kendisine put edinen insanın mutlaka put edindiği şey için "bu bir ilahtır, ben buna tapıyorum" demesi veya o varlığın önünde secde etmesi gerekmez. Put edinmenin temelinde kişinin, bir şeyi veya bir kimseyi Allah'a tercih etmesi yatar.

Bu durumda bir çok insan bilerek veya bilmeden ''açık veya gizli'' bir putperest durumuna düşmüş oluyor. Allah muhafaza

ALLAH celle celalühü razı olsun

Hazret-i İbrâhim, (Yâ Rabbî, beni ve çocuklarımı puta tapmaktan koru) diye duâ etmiştir. Peygamberler puta tapmıyacağına göre puttan maksat para sevgisidir. Parayı sevmek, puta tapmak gibidir. (Altın ve gümüşün [paranın] kuluna la’net olsun) ve (Paraya tapan helâk oldu) hadîs-i şerîfleri, parayı çok sevenlerin âkıbetini haber vermektedir. (Tirmizî)

selamun aleykum

insanların değer olarak ALLAH tealanın yerine koyabileceği bir değeri yoktur. insanlar asgari ahlak ile eşine kendisinden başkası el sürmesin, kimse mahremi olan aile yapısına dokunmasın ve helal kazancına hile veya fesad karıştırmasın ister.

bu açılardan insanın isteklerini karşılayan ilah anlayışı bu mevzuları insanın istifadesine sunan o mevzuları yaratan olmaktadır. kişi kendisinden aş eş iş isteyene veya bakıma muhtaç olana değil bunların rabbine tapmak ister.

benzeri bir ins veya bir hayvan dahi olsa veya insan eli ürünü de olsa insanlar putlardan hoşlaşmazlar.
paraya lata uzzaya hep bir şeylerin ürünü olduğu ve insan eli karıştığı için uzaklaşan bir yakınlıkla yaklaşacaklardır. zira insan özünde bu şeyleri yapanların ahlaki durumlarına vakıftır ve benzerini ben de yapabilirken bu bana özel bir tapınma şekli olamaz der. insan kıskanç bir varlıktır ve taptığı şeyde şerik istemez.

bu nedenle put edinmek denen şeyi ALLAH teala

bismillahirrahmanirrahiym
evsanen
sadagallahul aziym

şeklinde beyan etmiş. bir mevzudaki bütün yardımı kendi kusurunu kabul etmeksizin ALLAH tealaya yönelerek arayan kimse esasen puta tapar kabul edilmiş. bir mevzuda istişare etmemek büyük sözü dinlememek tecrübeleri paylaşmamak bir nevi putperestlik kabul edilmiş.

asgari akıl, eli ürünü şeye tapılamayacağının öğrenileceğini bilir. zaman bu hususta en önemli bir açıklayıcı olarak vazife ifa eder.

insanlarla birlikte gelen şey kusurları hataları ve bunlara rağmen var olma veya ALLAH tealaya mülaki olma isteği olmakla, ALLAH teala kulunu küçültmemiş ve sen puta veya onun benzeri olabilecek paraya vesaire ye değil kendi kusuruna tapacaksın, alemi de o kusurla müşahade ettiğinde ALLAH tealanın zatı eceli alasından gayrısına iltica edeceksin demiştir.

bütün mevzuların döndürüldüğü veya değiştirildiği halde sen kusurların ile mülaki olmaya devam ediyorsun demek puta tapıcılık olarak adlandırılabilir.

bu açıdan ALLAH teala bu meselenin de başında hazır bulunan teala olarak bu kimseye ondan sadır olacak her türlü kusurun kaldırıldığı bir alemi haber verecek ve o alemde artık üstündeki yüklerden kurtul ve bana hatalarından arınmış olarak gel diyecektir.

ALLAH teala bizlerden razı olsun.

Kim Allah'tan gayri bir şeyleri seviyorsa o putperesttir.Fıtrati duygularla sevilen her hangi bir şey put olmaz.Mesela; çocuğunu, annesini, babasını, kardeşini, hülasa Allah'ın sevdikleri haricinde hepsi puttur...