Teşrık tekbirleri, arefe ve bayram geceleri vb. meseleler
Teşrık tekbiri, teşrık günlerinde alınan tekbir demektir. Mükellef olan her Müslüman’a vâciptir. Teşrık tekbirleri hakkında Kur’an-ı Kerim’de, “Belli günlerde Allâh’ı zikrediniz” (el-Bakara, 2/184) buyrulmuştur.
Zilhiccenin 9’uncu günü arefedir. Arefe günü sabah namazından başlayarak beşinci günün –ki, zilhiccenin 13’üncü, bayramın dördüncü günü– ikindi namazına kadar her farzın arkasından “Allâhü ekber, Allâhü ekber. Lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber. Allâhü ekber ve lillâhi’l-hamd” denilerek tekbir alınır. Toplam 23 vakit eder.
Tekbir getirirken ara verilmemelidir. Sol tarafa selâm verildikten sonra, daha yerinden kalkmadan, mescidden çıkmadan ve dünya kelâmı konuşmadan tekbir getirmek lâzımdır.
Teşrık tekbirini almakta; münferid (namazını yalnız kılan), imam, cemaat, mukim, müsâfir, kadın, erkek, herkes aynıdır. Namazın başından imama yetişemeyen kimse de, lâhık gibi yetişemediği rek’atleri kaza edip selâm verdikten sonra bu tekbiri alır. Şayet tekbiri imamla birlikte alıp, sonra namazdan yetişemediği kısmı kazaya kalksa, namazı bozulmaz.
***
Arefe ve bayram geceleri mümkünse Hatm-i Enbiyâ, Hatm-i istiğfar yapmalı ve Tesbih namazı kılmalıdır.
İstiğfar hatmi, 1001 defa “Estağfirullâhe’l-azıym ve etûbu ileyk” diyerek istiğfar okumaktır. (Duâ ve ibâdetler, Fazilet Neşriyat, İstanbul, 1983, 51)
Hatm-i Enbiyâ'nın (Peygamberler hatmi) yapılış usûlü ise şöyledir:
Öncelikle 1 Fâtiha 3 İhlâs-ı şerîf okunur ve başta Resûllüllah Efendimiz olmak üzere bilumum enbiya-i mürselin ve silsile-i sâdât hazeratının mübarek ruhlarına hediye edilir.
Sonra:
اَعُوذُ بِاللهِ السَّمِيعِ الْعَلِيمِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ رَبِّ اَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَاَعُوذُ بِكَ رَبِّ اَنْ يَحْضُرُونِ
“Eûzu billâhi's-semî'ıl-alîmi mine'ş-şeytâni'r-racîm. Rabbi eûzu bike min hemezâti'ş-şeyâtıyn. Ve eûzu bike rabbi en yahdurûn” denildikten sonra Besmele ile şu âyet-i celîle okunur ve buna göre hareket edilir:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
يَآ اَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ *
صَدَقَ اللهُ الْعَظِيمُ
“Bismillâhir-rahmânir-rahîm. Yâ eyyühellezîne âmenusbirû ve sâbirû ve râbitû vettekullâhe lealleküm tüflihûn. Sadekallâhül-azıym”
Bundan sonra şu sıraya göre hatme devam edilir:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
اِنَّ اللهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِىِّ يَآ اَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا *
صَدَقَ اللهُ الْعَظِيمُ
“Bismillâhi'r-rahmâni'r-rahîm. İnnallâhe ve melâiketehû yüsallûne alen-nebiyy. Yâ eyyühellezîne âmenû sallû aleyhi ve sellimû teslîmâ. Sadekallâhü'l-azıym”
100 defa: Salevât-ı şerîfe,
500 defa: رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
“Rabbenâ zalemnâ enfüsenâ ve in lem tağfir lenâ ve terhamnâ lenekûnenne mine'l-hâsirîn”
100 defa: Salevât-ı şerîfe, ardından tekrar;
100 defa: Salevât-ı şerîfe,
500 defa: رَبِّ اَنِّى مَسَّنِىَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
“Rabbi ennî messeniye'd-durru ve ente erhamü'r-râhimîn”
100 defa: Salevât-ı şerîfe, ardından tekrar;
100 defa: Salevât-ı şerîfe,
500 defa: لاَ اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَالِمِينَ*
“Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn”
100 defa: Salevât-ı şerîfe, ardından tekrar;
100 defa: Salevât-ı şerîfe,
500 defa: لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ اِلاَّ بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظِيمِ
“Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhi'l-aliyyi'l-azıym”
100 defa: Salevât-ı şerîfe okunur.
Sonra duâ yapılır. (Mübârek Gün ve Gecelerde Yapılması Tavsiye Edilen DUÂ ve İBÂDETLER, FAZİLET Neşriyat, İstanbul, yyy., s. 61-64.
Teşrık tekbiri, teşrık günlerinde alınan tekbir demektir. Mükellef olan her Müslüman’a vâciptir. Teşrık tekbirleri hakkında Kur’an-ı Kerim’de, “Belli günlerde Allâh’ı zikrediniz” (el-Bakara, 2/184) buyrulmuştur.
Zilhiccenin 9’uncu günü arefedir. Arefe günü sabah namazından başlayarak beşinci günün –ki, zilhiccenin 13’üncü, bayramın dördüncü günü– ikindi namazına kadar her farzın arkasından “Allâhü ekber, Allâhü ekber. Lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber. Allâhü ekber ve lillâhi’l-hamd” denilerek tekbir alınır. Toplam 23 vakit eder.
Tekbir getirirken ara verilmemelidir. Sol tarafa selâm verildikten sonra, daha yerinden kalkmadan, mescidden çıkmadan ve dünya kelâmı konuşmadan tekbir getirmek lâzımdır.
Teşrık tekbirini almakta; münferid (namazını yalnız kılan), imam, cemaat, mukim, müsâfir, kadın, erkek, herkes aynıdır. Namazın başından imama yetişemeyen kimse de, lâhık gibi yetişemediği rek’atleri kaza edip selâm verdikten sonra bu tekbiri alır. Şayet tekbiri imamla birlikte alıp, sonra namazdan yetişemediği kısmı kazaya kalksa, namazı bozulmaz.
***
Arefe ve bayram geceleri mümkünse Hatm-i Enbiyâ, Hatm-i istiğfar yapmalı ve Tesbih namazı kılmalıdır.
İstiğfar hatmi, 1001 defa “Estağfirullâhe’l-azıym ve etûbu ileyk” diyerek istiğfar okumaktır. (Duâ ve ibâdetler, Fazilet Neşriyat, İstanbul, 1983, 51)
Hatm-i Enbiyâ'nın (Peygamberler hatmi) yapılış usûlü ise şöyledir:
Öncelikle 1 Fâtiha 3 İhlâs-ı şerîf okunur ve başta Resûllüllah Efendimiz olmak üzere bilumum enbiya-i mürselin ve silsile-i sâdât hazeratının mübarek ruhlarına hediye edilir.
Sonra:
اَعُوذُ بِاللهِ السَّمِيعِ الْعَلِيمِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ رَبِّ اَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَاَعُوذُ بِكَ رَبِّ اَنْ يَحْضُرُونِ
“Eûzu billâhi's-semî'ıl-alîmi mine'ş-şeytâni'r-racîm. Rabbi eûzu bike min hemezâti'ş-şeyâtıyn. Ve eûzu bike rabbi en yahdurûn” denildikten sonra Besmele ile şu âyet-i celîle okunur ve buna göre hareket edilir:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
يَآ اَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ *
صَدَقَ اللهُ الْعَظِيمُ
“Bismillâhir-rahmânir-rahîm. Yâ eyyühellezîne âmenusbirû ve sâbirû ve râbitû vettekullâhe lealleküm tüflihûn. Sadekallâhül-azıym”
Bundan sonra şu sıraya göre hatme devam edilir:
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
اِنَّ اللهَ وَمَلاَئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِىِّ يَآ اَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا *
صَدَقَ اللهُ الْعَظِيمُ
“Bismillâhi'r-rahmâni'r-rahîm. İnnallâhe ve melâiketehû yüsallûne alen-nebiyy. Yâ eyyühellezîne âmenû sallû aleyhi ve sellimû teslîmâ. Sadekallâhü'l-azıym”
100 defa: Salevât-ı şerîfe,
500 defa: رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
“Rabbenâ zalemnâ enfüsenâ ve in lem tağfir lenâ ve terhamnâ lenekûnenne mine'l-hâsirîn”
100 defa: Salevât-ı şerîfe, ardından tekrar;
100 defa: Salevât-ı şerîfe,
500 defa: رَبِّ اَنِّى مَسَّنِىَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
“Rabbi ennî messeniye'd-durru ve ente erhamü'r-râhimîn”
100 defa: Salevât-ı şerîfe, ardından tekrar;
100 defa: Salevât-ı şerîfe,
500 defa: لاَ اِلهَ اِلاَّ اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَالِمِينَ*
“Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn”
100 defa: Salevât-ı şerîfe, ardından tekrar;
100 defa: Salevât-ı şerîfe,
500 defa: لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ اِلاَّ بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظِيمِ
“Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhi'l-aliyyi'l-azıym”
100 defa: Salevât-ı şerîfe okunur.
Sonra duâ yapılır. (Mübârek Gün ve Gecelerde Yapılması Tavsiye Edilen DUÂ ve İBÂDETLER, FAZİLET Neşriyat, İstanbul, yyy., s. 61-64.
