Kıraati sessiz okumak
Sual: Namazda kıraatin sahih olması için Kur’anı sesli mi, sessiz mi okumak gerekir?
CEVAP
Kendi işitemeyeceği kadar sessiz okunursa namaz sahih olmaz. Dua ve diğer zikirler de böyledir. Namazda, yüksek sesle okunması caiz olan yerler hariç, yüksek sesle okumak mekruhtur. Başkalarının huşuuna mani olacak veya onları şaşırtacak kadar yüksek sesle okumamalıdır. Sesli ve sessiz okumanın ölçüsü şöyle bildiriliyor:
Ağızla okumaya kıraat denir. Kendi kulakları işitecek kadar sesli okumaya, hafif okumak denir. Yanında olan kimselerin de işitecekleri kadar sesli okumaya, yüksek sesle okumak denir. Hafif sesle okuyanı, bir iki kişinin işitmesi mekruh olmaz. Sesli okumak, çok kişinin işitmesi demektir. (Bezzâziyye)
Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Yüksek sesle dua etmek mekruhtur.) [Abdurrezzâk]
Peygamber efendimiz, yavaş sesle namaz kılan hazret-i Ebu Bekir’e, niye çok hafif sesle namaz kıldığını sordu. O da, (Ya Resulallah, yalvardığım zat ne kadar yavaş okusam duyacağı için, hafif sesle okuyorum) dedi. Hazret-i Ömer’e de, niçin yüksek sesle okuduğunu sordu. O da, (Uyuyanları uyandırıyor, şeytanı kovuyorum) dedi. Bunun üzerine Resulallah efendimiz buyurdu ki:
(Ya Eba Bekir, sen sesini biraz yükselt! Ya Ömer, sen de, sesini biraz kıs!) [Tirmizi, Ebu Davud]
İki âyet-i kerime meali de şöyledir:
(İçinden, yalvararak ve korkarak, yüksek olmayan bir sesle sabah ve akşam Rabbini an! Gafillerden olma!) [Araf 205]
(Namazda, sesini yükseltme, gizli de okuma, ikisi ortasında bir yol tut!) [İsra 110]
Sual: Namaz vaktinin çıkmasına az zaman kalsa; fakat abdestimiz sıkıştırsa, bu haldeyken namaz kılmak mekruh olur mu?
CEVAP
Küçük ve büyük abdesti sıkıştırırken ve yel zorlarken, namaza durmak mekruhtur. Namaz vaktini veya cenaze namazını kaçırmamak için olursa, mekruh olmaz. (S. Ebediyye)
Sual: Namaz kılarken yel sıkıştırmasının ölçüsü nedir? Hangi durumda abdest tazelemelidir?
CEVAP
Devamlı ise yeniden abdest almak gerekir, gelip giden yel ise bozmak gerekmez.
Sual: Namaz kılarken boynu bir tarafa bükmek caiz midir?
CEVAP
Mekruhtur.
Resimli yerde namaz kılmak
Sual: Namaz kılınan yerde, resim nerede olursa namazı mekruh eder?
CEVAP
Canlı resmi, namaz kılanın başında, önünde, sağ ve sol hizasında, duvarda ise, mekruhtur. Namaz kılanın arkasındaki duvarlarda ve tavanda ise, hafif mekruhtur.
Resim, namaz kılanın ayağı altında, oturduğu yerde, elbisesinde, elindeyse, mekruh olur; çünkü bastığı, oturduğu yer, bedenindeki elbise gibidir.
Bir yerdeki resim, küçük olursa, yani yere koyunca, ayakta duran kimse, uzuvlarını ayırt edemezse, namaz mekruh olmaz.
Namaz kılarken, oyuncak bebeklerden kıble tarafında olanların üstünü örtmek farzdır.
Battaniye üzerinde, gözü net olmayan aslan resmi varsa, bu resim hükmünde değildir; fakat böyle resimli eşya almamaya dikkat etmeli. Şüpheli şeylerle çok meşgul olmak haram işlemeye sebep olur.
Resimli çocuk elbiselerini satmak ve çocuklara giydirmek de mahzurludur. Mümkün olduğu kadar, resimsiz olanları tercih etmelidir.
Resimli gazete, açık olarak yerde de olsa, yine oraya rahmet melekleri girmez.
Celsede çok durmak
Sual: Yalnız namaz kılarken tesbihleri rükû ve secdede 5–7 gibi söylemek müstehab olduğu halde, cemaatle kılarken, imamın, namazın uzamaması için, tesbihleri üçten yani sünnetten fazla söylemesi mekruh olduğu halde, Mekke’deki vehhabi imamları rükû ve secdeleri uzattıkları gibi, celsede sünnetten çok durmaları mekruh olmuyor mu?
CEVAP
Vehhabilerin inanışları küfre varıyor. İtikadı bozuk olan veya imansız olan kimsenin, mekruh işlemesinin ne önemi olur ki? Namazın makbul olması için, önce imanın, itikadın doğru olması gerekir. Bunlar bozuksa, namazın bütün şartlarına riayet edilse de, yine faydası olmaz.
Takkesiz namaz kılmak
Sual: S. Ebediyye’de, (Tembellikle veya başı kapalı kılmanın ehemmiyetini düşünmeyerek, başı açık namaz kılmak mekruhtur. Namaza ehemmiyet vermemek ise küfürdür) deniyor. Başı kapatmak sünnettir. Sünnete önem vermemek küfür iken, niye burada mekruh deniyor?
CEVAP
Burada başı kapatmak sünnetine önem vermemek değil, tembellikle veya başı kapalı kılmanın, yani sünnetin önemini düşünmemek mekruh oluyor. Takkenin sünnet olduğunu bilerek, kasten, (Sünnet de olsa başımı kapatmam) denirse elbette küfür olur.
Sünneti tembellikle yapmamak küfür olmadığı gibi, tembellikle veya farzın önemini düşünmeden farzı yapmamak da küfür olmaz. Bir farzı yapmamak küfür olmadığına göre, başı kapatma sünnetine riayet etmemeye de küfür denmez. Haram işlemeye de küfür denmez. Mesela bir kimse alışkanlık sebebiyle veya haramın tehlikesini düşünmeden gıybet etse, buna kâfir denmez. Yani her gıybet yapana, her haram işleyene, harama önem vermiyor denmez.
Parmak çıtlatmak
Sual: Parmak çıtlatmak mekruh mu?
CEVAP
Camide, namaz için safa girerken, namaza dururken ve namaz içinde parmakları çıtlatmak mekruhtur.
Haç resimli oda
Sual: Hıristiyanlarla çok samimi, hoşgörülü bir arkadaşım var. Bu arkadaşımın evinin duvarında haç resmi var. Burada namaz kılmanın mahzuru olur mu?
CEVAP
Hıristiyan kâfirlerin dini ayinlerini beğenmek ve zaruret yokken zünnar kuşanmak ve haç gibi küfür alametlerini kullanmak, bir de bunlara sevgi beslemek küfürdür. Haç resmi de canlı resmi gibidir. O odada zaruretsiz namaz kılmak mekruh olur.
Namazı mekruh eden resimler
Sual: Hangi resimler, resim hükmünde olmaz ve namazı mekruh etmez? Battaniyede, duvara asılan halıda, dayanılan yastıkta, aslan veya kedi sureti oluyor. Haliyle gözleri net değildir. Böyle suretler resim hükmünde midir?
CEVAP
Net olmayınca resim hükmünde olmaz.
Canlı resmi net de olsa, basılan, oturulan, dayanılan şeyde ise, namazı mekruh olmaz. (S. Ebediye)
Paradaki, yüzükteki ve her yerdeki resim, küçük olursa, yani yere koyunca, ayakta duran kimse, uzuvlarını ayırt edemezse, namaz mekruh olmaz. (Redd-ül muhtar)
Kalbi meşgul etmeyen canlı resmi, nerde bulunursa bulunsun, Şafii’de namazı mekruh yapmaz. (İ. Ahlakı)
Namazda meşgul eden, renkli şey, nakış, [nakışlı seccade], resim, yazı ve benzerleri mekruhtur. (Kıyamet ve Âhiret)
Canlı resimli elbise
Sual: Canlı resmi bulunan elbise giymek ve bununla namaz kılmakta mahzur var mıdır?
CEVAP
Resim çok küçükse, belirgin değilse mahzuru olmaz.
Üzerinde canlı, yani insan veya hayvan resmi bulunan elbiseyle namaz kılmak, tahrimen mekruhtur. (Redd-ül muhtar)
Namazda giyilmese de, üzerinde canlı resmi bulunan elbise giymek, her zaman mekruhtur. (Hadika, İmdat)
Üzerinde yazı bulunan elbiseyi de resimli elbise gibi, namazda ve namaz dışında giymek mekruhtur. (İ. Ahlakı)
Çoraptaki yazı
Sual: Çorap altındaki yazı namazı mekruh eder mi?
CEVAP
Evet, mekruh eder; çünkü bedeninde, yani elbisesindedir.
Resim, namaz kılan kimsenin ayağı altında, oturduğu yerde, bedeninde, elinde ise, mekruh olur. (S. Ebediyye)