3) MÜMİNLERİN BİRBİRLERİ ÜZERİNDEKİ HAKLARI
İslam, Müslümanların birbirlerine karşı bazı sorumlulukları olduğunu bildirmiş ve bunları, "din kardeşlerinin birbirlerinin üzerindeki haklar" olarak adlandırmıştır.
Hz. Ali (a.s) Hz. Resul-i Ekrem' (s.a.a) in şöyle buyurduğunu naklediyor:
" Müslümanın, Müslüman kardeşinin üzerinde otuz hakkı vardır ki, ancak bunları yerine getirmek veya (Müslüman kardeşi tarafından) affedilmekle bu sorumluluk ondan kalkar."
-Müslüman, Müslüman kardeşinin hatasını bağışlamalı,
-Göz yaşına acımalı,
-Gizli şeylerini ifşa etmemeli,
-Sürçmesini örtmeli,
-Özrünü kabul etmeli,
-Yanında kötülükle anıldığında onu savunmalı,
-Her zaman onun hayrını istemeli, onunla dostluğunu korumalı,
-Ondan bir alacağı varsa durumunu göz önünde bulundurmalı,
-Hastalandığı zaman ziyaretine gitmeli,
-Öldüğü zaman cenazesinde hazır olmalı,
-Davetine müsbet cevap vermeli,
-Hediyesini kabul etmeli,
-Bağışlarına karşılık vermeli,
-İhsanına teşekkür etmeli,
-Ona yardım etmeyi becermeli,
-Namusunu (kendi namusu gibi) korumalı,
-İhtiyacını gidermeli,
-Kendi ihtiyacını ondan istemeli,
-Aksırdığı zaman ona dua etmeli (Allah'ın rahmeti, senin üzerine olsun, demeli),
-Onu kayıplarına doğru hidayet etmeli (kayıplarını bulması için ona yardımcı olmalı),
-Selamını almalı,
-Sözünü hoş karşılamak,
-Lütuf ve ihsanını reddetmemeli,
-Antlarını doğrulamalı,
-Dostlarıyla dost olup düşmanlık etmemeli,
-Zalim de olsa, mazlum da olsa ona yardım etmeli,
-Zalim olduğu halde ona yardımcı olmak demek, onu zulmünden caydırmak demektir. Mazlumken de ona yardımcı olmak, hakkını geri alabilmesi için ona yardım etmek, onu Düşmanına teslim etmemek ve onu yalnız bırakmamaktır
-Kendisi için sevdiği hayrı onun için de sevmeli ve kendisi için hoşlanmadığı serden onun için de hoşlanmamalıdır."
( Bihar'ül-Envar, c. 15, Kitab'ul-İşret, s.65. )
****
İmam Sadık (a.s) da Hz. Resulullah' (s.a.a) in şöyle buyurduğunu naklediyor:
"Mü'minin, mümin üzerinde Allah Teala'nın farz kıldığı yedi hakkı vardır:
Gözünde onu büyük görmeli, kalbinde onu sevmeli, onu malına ortak kılmalı, gıybetini etmemeli, hastalandığında ziyaretine gitmeli, öldüğünde cenazesini uğurlamak, öldükten sonra da iyiliğinden başka bir şey söylememelidir."
( Bihar'ül-Envar, c.75, Kitab'ul-İşret, s.61. )
İmam Bakır (a.s) şöyle buyururlar:
"Mü'minin, mümin kardeşi üzerindeki haklarından bazısı şunlardır:
Aç ise onu doyurmak, sırlarını gizli tutmalı, üzüntüsünü gidermeli, borcunu ödemeli, öldüğü zaman da ailesinde onun boş yerini doldurmalıdır."
(Usul'ül-Kafı, s.393.)
İmam Sadık (a.s) ise şöyle buyurmuşlardır:
"Mü'min, müminin kardeşidir; onun gözü ve yol göstericisi sayılmaktadır; dolayısıyla da ona hiyanet etmez, ona zulmetmez, onu aldatmaz ve ona bir söz verip de sözünden dönmez."
( Usul'ül-Kafı, s.392.)