Bir hadis-i şerifte, "Her işittiğini söylemek yalan olarak yeter. Hakkımın zerresinden vazgeçmem demek de, cimrilik olarak yeter " deniyor.
Her işitilen doğru olsa da mı yalan oluyor? Bir de hakkını almak, niye cimrilik oluyor?
CEVAP
Her duyduğunu söyleyen, duyduğunu yanlış anlamış olabilir, ilave çıkarma yapabilir, neticede yanlış şeyler söyler. Çok söyleyenin her sözü mubah olsa bile, malayani ile, yani faydasız şeylerle uğraşmak caiz olmaz. Onun için her işittiğini söylemek çeşitli sebepler yüzünden caiz değildir. Çok söz hakkında, çok söz vardır. Birkaçı şöyledir:
Çok mal haramsız, çok söz yalansız olmaz
Söz insanın terazisidir. Azı karar, fazlası zarardır.
Çok konuşmak dostluğu bozar.
Çok konuşanın gafı da çok olur.
Söz gümüşse, sükut altındır.
Konuşmakla ilgili birkaç hadis-i şerif meali de şöyledir:
Çok konuşan çok yanılır. [Taberani]
Dilini tutan kurtulur. [Tirmizi]
Rahat isteyen sussun! [Ebu-ş-şeyh]
Selamet isteyen, dilini tutsun! [İ. Ebid-dünya]
Susmak, hikmettir. [Deylemi]
En makbul amel dilini tutmaktır. [Taberani]
Dilini tutan, şeytanı mağlup eder. [Taberani]
Sükut eden bir mümine yakın olun! O hikmetsiz değildir. [İbni Mace]
Kurtuluş için dilini tut. [Tirmizi]
Kişiyi Cehenneme sürükleyen dilidir. [Tirmizi]
Dilini tutmayan, tam imana kavuşamaz. [Taberani]
Çok konuşmak kalbi karartır. [Beyheki]
Kusurların çoğu dildendir. [Taberani]
En iyi şey, dilini tutmaktır. [Taberani]
Cimrilik, verilmesi gerekeni vermemektir. Zerre haktan vazgeçmeyen kimse, nasıl gönül rahatlığı ile zekatını verebilir? Sadaka verebilir? Muhtaçlara ihsanda bulunabilir ki? Cimrilikten ve cimriliğe yol açan şeylerden sakınmalıdır. Birkaç hadis-i şerif meali:
Cimrilik, helak edicidir. [Taberani]
Her sabah bir melek, "Ya Rabbi, infak edene bol karşılık ver" der, bir melek de, "Cimrilik edenin malını helak et" diye dua eder. [Buhari]
Allahü teâlâ katında cömert cahil, cimri âlimden daha üstündür. Çünkü cimrilik en ağır hastalıktır. [Dare Kutni]
Cimrilikten son derece sakının! Sizden öncekileri, cimrilik helak etti. [Müslim]
Demek ki çok konuşmak yalana sebep olur, hakkın zerresinin peşinde koşmak da cimriliğe yol açar.
Her işitilen doğru olsa da mı yalan oluyor? Bir de hakkını almak, niye cimrilik oluyor?
CEVAP
Her duyduğunu söyleyen, duyduğunu yanlış anlamış olabilir, ilave çıkarma yapabilir, neticede yanlış şeyler söyler. Çok söyleyenin her sözü mubah olsa bile, malayani ile, yani faydasız şeylerle uğraşmak caiz olmaz. Onun için her işittiğini söylemek çeşitli sebepler yüzünden caiz değildir. Çok söz hakkında, çok söz vardır. Birkaçı şöyledir:
Çok mal haramsız, çok söz yalansız olmaz
Söz insanın terazisidir. Azı karar, fazlası zarardır.
Çok konuşmak dostluğu bozar.
Çok konuşanın gafı da çok olur.
Söz gümüşse, sükut altındır.
Konuşmakla ilgili birkaç hadis-i şerif meali de şöyledir:
Çok konuşan çok yanılır. [Taberani]
Dilini tutan kurtulur. [Tirmizi]
Rahat isteyen sussun! [Ebu-ş-şeyh]
Selamet isteyen, dilini tutsun! [İ. Ebid-dünya]
Susmak, hikmettir. [Deylemi]
En makbul amel dilini tutmaktır. [Taberani]
Dilini tutan, şeytanı mağlup eder. [Taberani]
Sükut eden bir mümine yakın olun! O hikmetsiz değildir. [İbni Mace]
Kurtuluş için dilini tut. [Tirmizi]
Kişiyi Cehenneme sürükleyen dilidir. [Tirmizi]
Dilini tutmayan, tam imana kavuşamaz. [Taberani]
Çok konuşmak kalbi karartır. [Beyheki]
Kusurların çoğu dildendir. [Taberani]
En iyi şey, dilini tutmaktır. [Taberani]
Cimrilik, verilmesi gerekeni vermemektir. Zerre haktan vazgeçmeyen kimse, nasıl gönül rahatlığı ile zekatını verebilir? Sadaka verebilir? Muhtaçlara ihsanda bulunabilir ki? Cimrilikten ve cimriliğe yol açan şeylerden sakınmalıdır. Birkaç hadis-i şerif meali:
Cimrilik, helak edicidir. [Taberani]
Her sabah bir melek, "Ya Rabbi, infak edene bol karşılık ver" der, bir melek de, "Cimrilik edenin malını helak et" diye dua eder. [Buhari]
Allahü teâlâ katında cömert cahil, cimri âlimden daha üstündür. Çünkü cimrilik en ağır hastalıktır. [Dare Kutni]
Cimrilikten son derece sakının! Sizden öncekileri, cimrilik helak etti. [Müslim]
Demek ki çok konuşmak yalana sebep olur, hakkın zerresinin peşinde koşmak da cimriliğe yol açar.
