Hanefi ve Hanbelilere göre Subhaneke duası okumak sünnettir. Çünkü Hz. Aişeden şöyle dediği rivayet edilmiştir:
"Hz. Peygamber (as) namaza başladığı zaman ""Sübhanekellahümme ve bihamdike ve tebarekesmüke ve teala ceddüke vela ilahe gayruk" derdi."1
Sübhaneke tesbihten gelir. Bu da Allah tealayı tenzih etmektir. Tebarekesmüke, bereketten gelir. Bu da bir şeyde ilahi hayrın sabit olmasıdır. Teala ceddüke: Ced, azamet demektir. Te'ala, Tefaül vezninde olup, "Uluvv"den türemiştir. Yani senin büyüklüğün her şeyin büyüklüğünden yüce ve üstündür, yahut senin celalin ve azametin yüce demektir.
Bu tesbih duasının icmalen manası şudur: "Ya Rabb! Seni noksanlıklardan beri kılarım. Ben seni ancak sana hamd ederek tenzih ederim. Senin isminin hayrı her şeyde devam etsin. Senin celalin yüce, senden başka mabud yoktur."
1- Bu hadisi Ebu Davud rivayet etmiştir. Darekutni'nin Enes'ten benzer bir hadis rivayeti vardır. Beş hadis imamı Ebu Saidden benzer bir hadisi rivayet etmişlerdir. Müslim Sahihinde Hz. Ömerin bunu açıktan okuduğu rivayet edilmiştir. Neylül Evtar, II, 195.
cenaze namazlarında
En-Nevadir gibi kaynak kitaplarda Cenaze namazının dışında bu cümlenin okunmaması oradaki dua makamına ve onun esrar ve hikmetine daha uygundur, sonucuna işaret edilmektedir. Allah'ı layıkıyla övmek ne mümkün... O kendisini övdüğü gibi uludur. Cenaze namazında mü'min kardeşimiz için dua ederken, namazın başlangıcında yine subhanekeyi okuyoruz. Ne varki VE CELLE SENAUKE'ye burada yer veriyoruz. Bunun bir çok nedeni vardır:
1- Her duanın ve duada yer alan kelime ve cümlenin bir makamı vardır ki onun başka bir yerde okunması aynı feyiz ve rahmete kapı açmaz. O halde VE CELLE SENAUKE'nin feyiz ve rahmet makamı, cenaze namazındadır.
2- Ölen kardeşimiz için Allah'ın rahmet ve mağfiretini dilerken O'nun yüceliğini, azamet ve kudretini, rahmet ve inayetini önce SÜBHANEKE ile anlatmaya yada dile getirmeye çalışıyoruz. Bu açıdan O'nun geniş rahmet ve mağfiretini diliyoruz. VE CELLE SENAUKE diyerek O'nun rahmet ve mağfiretinin, azamet ve kibriyasının yüceliğine erişmenin mümkün olmadığını, en üstün övgüye ancak Onun layık bulunduğunu kalbimizde dilimize getirmeye çalışıyor ve VE CELLE SENAUKE cümlesiyle bunu ifade ediyoruz.
3- Bu cümlenin Cenaze namazında okunduğunda kalbe verdiği şifayı başka yerde okunmasıyla elde etmek o ölçüde tesirli değildir. Bu bakımdan dualarda rivayet edilen şekle bağlı kalmakta büyük yarar vardır. VE CELLE SENAUKE cümlesinin vereceği şifayı birazda bu açıdan değerlendirmek gerekir.
Kaynak: İslam Fıkhı, Celal Yıldırım
"Hz. Peygamber (as) namaza başladığı zaman ""Sübhanekellahümme ve bihamdike ve tebarekesmüke ve teala ceddüke vela ilahe gayruk" derdi."1
Sübhaneke tesbihten gelir. Bu da Allah tealayı tenzih etmektir. Tebarekesmüke, bereketten gelir. Bu da bir şeyde ilahi hayrın sabit olmasıdır. Teala ceddüke: Ced, azamet demektir. Te'ala, Tefaül vezninde olup, "Uluvv"den türemiştir. Yani senin büyüklüğün her şeyin büyüklüğünden yüce ve üstündür, yahut senin celalin ve azametin yüce demektir.
Bu tesbih duasının icmalen manası şudur: "Ya Rabb! Seni noksanlıklardan beri kılarım. Ben seni ancak sana hamd ederek tenzih ederim. Senin isminin hayrı her şeyde devam etsin. Senin celalin yüce, senden başka mabud yoktur."
1- Bu hadisi Ebu Davud rivayet etmiştir. Darekutni'nin Enes'ten benzer bir hadis rivayeti vardır. Beş hadis imamı Ebu Saidden benzer bir hadisi rivayet etmişlerdir. Müslim Sahihinde Hz. Ömerin bunu açıktan okuduğu rivayet edilmiştir. Neylül Evtar, II, 195.
cenaze namazlarında
En-Nevadir gibi kaynak kitaplarda Cenaze namazının dışında bu cümlenin okunmaması oradaki dua makamına ve onun esrar ve hikmetine daha uygundur, sonucuna işaret edilmektedir. Allah'ı layıkıyla övmek ne mümkün... O kendisini övdüğü gibi uludur. Cenaze namazında mü'min kardeşimiz için dua ederken, namazın başlangıcında yine subhanekeyi okuyoruz. Ne varki VE CELLE SENAUKE'ye burada yer veriyoruz. Bunun bir çok nedeni vardır:
1- Her duanın ve duada yer alan kelime ve cümlenin bir makamı vardır ki onun başka bir yerde okunması aynı feyiz ve rahmete kapı açmaz. O halde VE CELLE SENAUKE'nin feyiz ve rahmet makamı, cenaze namazındadır.
2- Ölen kardeşimiz için Allah'ın rahmet ve mağfiretini dilerken O'nun yüceliğini, azamet ve kudretini, rahmet ve inayetini önce SÜBHANEKE ile anlatmaya yada dile getirmeye çalışıyoruz. Bu açıdan O'nun geniş rahmet ve mağfiretini diliyoruz. VE CELLE SENAUKE diyerek O'nun rahmet ve mağfiretinin, azamet ve kibriyasının yüceliğine erişmenin mümkün olmadığını, en üstün övgüye ancak Onun layık bulunduğunu kalbimizde dilimize getirmeye çalışıyor ve VE CELLE SENAUKE cümlesiyle bunu ifade ediyoruz.
3- Bu cümlenin Cenaze namazında okunduğunda kalbe verdiği şifayı başka yerde okunmasıyla elde etmek o ölçüde tesirli değildir. Bu bakımdan dualarda rivayet edilen şekle bağlı kalmakta büyük yarar vardır. VE CELLE SENAUKE cümlesinin vereceği şifayı birazda bu açıdan değerlendirmek gerekir.
Kaynak: İslam Fıkhı, Celal Yıldırım
