Başörtüsü Neyi Örter?
Paz, 01/07/2007 - 09:20 — Melike S.Aydın
Otobüsteyim. Yeşil Bursa’ya doğru hızla ilerliyoruz yağmurlu bir aralık sabahında. Dışarda kar soğuğu var, Uludağ’ın zirvesi sisli. Başımı cama yaslayıp dışarıyı seyrederken birden iki sıra önceki biri dikkatimi çekiyor. Cep telefonunu kulağına götürürken bir yandan da hafif arkaya dönmüş bir şekilde arkadaşıyla konuşuyor. Yok yok konuşmuyor daha farklı bir eylemde bulunuyor. Konuşmak genel anlamda anlaşmak için kullanılır, bu başka bir tarz. Dikkatimi çeken şey, elindeki telefonun arka kısmına yapıştırdığı ve gözüme çarpan renkli ışıklar. Oldum olası anlamamışımdır onu niye yapıştırırlar oraya. Neyse kızın başı kapalı. Yani aslında yarı açık yarı kapalı gibi bir halde. İnsan nasıl nitelendireceğine karar veremiyor.
Açık desen değil, kapalı desen değil bişey. Nerdeyse bütün otobüs onu dinliyor. Ön sıradaki yeni yetme delikanlı ise belki de ablası yaşındaki bu kızdan gözlerini alamıyor. İçimi tuhaf bir sıkıntı kaplıyor. Bu defa eleştirmek yok diye söz veriyorum kendi kendime. Ama bu sözle birlikte aklıma şu soru geliyor: “Başörtüsü neyi örter?”
Başörtüsü konusunda yazılan binlerce makale, eleştiri, hikaye ne varsa hatırlamaya çalışıyorum. Aslında son zamanlarda okumuyorum artık bu tarz yazıları. En sevdiğim yazar dahi yazmış olsa, yine mi başörtüsü, diye sormaktan kendimi alamıyorum. Ama en çok kızdığım da erkek yazarlar o muhakkak. Bizim onların sakalına bıyığına karışmadığımız kadar onlar bizim başörtümüze karışıyor. Kendilerince atıp-tutuyorlar. Artık okumuyor ve susuyorum. Düşünmüyorum bile. Fakat bu soru beynimi içten içe kemiriyor birden bire. Bir harfi değiştirip soruyu tekrar soruyorum: “Başörtüsü niye örter?”
Ne çok tartışıldı rengi, şekli, genetik yapısı hatta başörtüsünün. Bazı uç noktada düşünenler bizimkini örtüden saymadı, kimilerine de çarşaf fazla itici geldi. Son zamanlarda belki de ılımlı islam’ın etkisiyle katı kesimlerde de bir yumuşama gözlendi belki ama benim kalbim hala kırık bu konuda. Hangi konu, diye sordum kendime. Ve cevabı da kendim verdim. Türkiye’de çarşaf denilen örtü şeklini benmseyenlerin kaçta kaçı acaba başlıkta sorduğum sorunun cevabını bilerek hayatını sürdürmekte? Yada kaçta kaçı yalnızca “gelenek” olarak algılamıyor bunu. Sorduğum sorunun cevabında bir soru daha gizliydi işte ve ben sorunun cevabındaki sorunun cevabını da birlikte vermiştim. Kafam karışmıştı nitekim. Kıza bir daha baktım, sonra başımı dışarı çevirdim. İki çarşaflı teyze karşıdan karşıya geçiyolardı. Ve bu görüntü beni tekrar geçmişe götürdü:
Yaz aylarındaydık. Fomara meydanında ilerliyorduk. Su almak için reklam tabelasında ‘bira’ olmayan bir büfe ararken gözlerim otobüs durağındaki bir çarşaflı teyzeye takıldı. Evet 60 yaşlarında vardı belki ve durağın tam yanındaki büfenin önünde oturuyordu. Ama nereye? Evet, teyzem tam da bira fıçısının üzerine oturmuş, otobüs bekliyordu. Hızla geçip giderken ne diyeceğimi, ne düşüneceğimi bile anlamamışken o görüntü kalmıştı gözlerimde. Çizgi filmlerde olur ya hani, acıkan bir köpek her şeyi kemik olarak görür. Aynı o hesap. Camdan dışarı baktığımda bu sahne tekrarlandı gözlerimin önünde.
Oturup düşünmüştüm bu teyze ya Ulu Cami’ye gidip namaz kılmaya kalkarsa? diye. Çok mu ileri gittim diye düşündüm ama başka çıkar yol da bulamadım. Aslında olayı yada şahsı yalnızca çarşafla sınırlandırmamam gerektiğini düşündüm. Sonuçta uzun pardesülü bir çok teyze ve abla da aynı dikkatsizliği sergileyebilirdi. Fakat çağrışım işte, insan beynine söz geçiremiyor kimi zaman. Ve ben artık yolda gördüğüm, otobüste rastladığım her iki tip insana da kuşkuyla bakmaya başladım. Bir orta yolu olmalı Allahım bunun, muhakkak olmalı ve zaten Müslüman her zaman için vasat insan kimliğini ortaya koymalı, değil mi?
Sorular, sorular ve asıl soruya ulaşamadan, asıl sorunun cevabını kendime dahi veremeden bir yolculuk daha sona erdi. Otobüsten inerken kendimi turuncu bir çarşaf giymiş olarak gördüm dikiz aynasından. Gözümü kapatıp tekrar açtım, orada bana bakıyordu…
Paz, 01/07/2007 - 09:20 — Melike S.Aydın
Otobüsteyim. Yeşil Bursa’ya doğru hızla ilerliyoruz yağmurlu bir aralık sabahında. Dışarda kar soğuğu var, Uludağ’ın zirvesi sisli. Başımı cama yaslayıp dışarıyı seyrederken birden iki sıra önceki biri dikkatimi çekiyor. Cep telefonunu kulağına götürürken bir yandan da hafif arkaya dönmüş bir şekilde arkadaşıyla konuşuyor. Yok yok konuşmuyor daha farklı bir eylemde bulunuyor. Konuşmak genel anlamda anlaşmak için kullanılır, bu başka bir tarz. Dikkatimi çeken şey, elindeki telefonun arka kısmına yapıştırdığı ve gözüme çarpan renkli ışıklar. Oldum olası anlamamışımdır onu niye yapıştırırlar oraya. Neyse kızın başı kapalı. Yani aslında yarı açık yarı kapalı gibi bir halde. İnsan nasıl nitelendireceğine karar veremiyor.
Açık desen değil, kapalı desen değil bişey. Nerdeyse bütün otobüs onu dinliyor. Ön sıradaki yeni yetme delikanlı ise belki de ablası yaşındaki bu kızdan gözlerini alamıyor. İçimi tuhaf bir sıkıntı kaplıyor. Bu defa eleştirmek yok diye söz veriyorum kendi kendime. Ama bu sözle birlikte aklıma şu soru geliyor: “Başörtüsü neyi örter?”
Başörtüsü konusunda yazılan binlerce makale, eleştiri, hikaye ne varsa hatırlamaya çalışıyorum. Aslında son zamanlarda okumuyorum artık bu tarz yazıları. En sevdiğim yazar dahi yazmış olsa, yine mi başörtüsü, diye sormaktan kendimi alamıyorum. Ama en çok kızdığım da erkek yazarlar o muhakkak. Bizim onların sakalına bıyığına karışmadığımız kadar onlar bizim başörtümüze karışıyor. Kendilerince atıp-tutuyorlar. Artık okumuyor ve susuyorum. Düşünmüyorum bile. Fakat bu soru beynimi içten içe kemiriyor birden bire. Bir harfi değiştirip soruyu tekrar soruyorum: “Başörtüsü niye örter?”
Ne çok tartışıldı rengi, şekli, genetik yapısı hatta başörtüsünün. Bazı uç noktada düşünenler bizimkini örtüden saymadı, kimilerine de çarşaf fazla itici geldi. Son zamanlarda belki de ılımlı islam’ın etkisiyle katı kesimlerde de bir yumuşama gözlendi belki ama benim kalbim hala kırık bu konuda. Hangi konu, diye sordum kendime. Ve cevabı da kendim verdim. Türkiye’de çarşaf denilen örtü şeklini benmseyenlerin kaçta kaçı acaba başlıkta sorduğum sorunun cevabını bilerek hayatını sürdürmekte? Yada kaçta kaçı yalnızca “gelenek” olarak algılamıyor bunu. Sorduğum sorunun cevabında bir soru daha gizliydi işte ve ben sorunun cevabındaki sorunun cevabını da birlikte vermiştim. Kafam karışmıştı nitekim. Kıza bir daha baktım, sonra başımı dışarı çevirdim. İki çarşaflı teyze karşıdan karşıya geçiyolardı. Ve bu görüntü beni tekrar geçmişe götürdü:
Yaz aylarındaydık. Fomara meydanında ilerliyorduk. Su almak için reklam tabelasında ‘bira’ olmayan bir büfe ararken gözlerim otobüs durağındaki bir çarşaflı teyzeye takıldı. Evet 60 yaşlarında vardı belki ve durağın tam yanındaki büfenin önünde oturuyordu. Ama nereye? Evet, teyzem tam da bira fıçısının üzerine oturmuş, otobüs bekliyordu. Hızla geçip giderken ne diyeceğimi, ne düşüneceğimi bile anlamamışken o görüntü kalmıştı gözlerimde. Çizgi filmlerde olur ya hani, acıkan bir köpek her şeyi kemik olarak görür. Aynı o hesap. Camdan dışarı baktığımda bu sahne tekrarlandı gözlerimin önünde.
Oturup düşünmüştüm bu teyze ya Ulu Cami’ye gidip namaz kılmaya kalkarsa? diye. Çok mu ileri gittim diye düşündüm ama başka çıkar yol da bulamadım. Aslında olayı yada şahsı yalnızca çarşafla sınırlandırmamam gerektiğini düşündüm. Sonuçta uzun pardesülü bir çok teyze ve abla da aynı dikkatsizliği sergileyebilirdi. Fakat çağrışım işte, insan beynine söz geçiremiyor kimi zaman. Ve ben artık yolda gördüğüm, otobüste rastladığım her iki tip insana da kuşkuyla bakmaya başladım. Bir orta yolu olmalı Allahım bunun, muhakkak olmalı ve zaten Müslüman her zaman için vasat insan kimliğini ortaya koymalı, değil mi?
Sorular, sorular ve asıl soruya ulaşamadan, asıl sorunun cevabını kendime dahi veremeden bir yolculuk daha sona erdi. Otobüsten inerken kendimi turuncu bir çarşaf giymiş olarak gördüm dikiz aynasından. Gözümü kapatıp tekrar açtım, orada bana bakıyordu…
