İlmî Araştırmalar ve Fetvâ Komisyonuna soruldu:

Soru: Hadîste: “Her kim kurban kesmek isterse veya onun için kesilecekse, Zilhicce ayının başından i’tibâren kurbanını kesinceye kadar (kendi) kıllarından, cildinden ve tırnaklarından bir şey almasın.” buyruldu. Bu hadîsteki yasaklık, büyüğüyle küçüğüyle ev halkının tamamını mı kapsar yoksa küçüklerin dışında yalnızca büyükleri mi kapsar?



Cevap: Bu hadîsin lafzını soru soranın zikrettiği gibi bilmiyoruz. Bildiğimiz ve Nebî sallallahu aleyhi ve sellem’den sâbit olan, Buhârî dışında cemaatın (kütübü sitte imamlarının hepsinin) rivâyet ettiği lafzı şöyledir: Ummu Seleme radıyallahu anhâ’dan, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Zilhicce’nin hilalini gördüğünüzde sizden birisi kurban kesmek isterse, o kişi kıllarını ve tırnaklarını (kesmeyip) tutsun.” [Müslim (1977), Tirmizî (1523), Nesâî (4362), Ebû Dâvûd (2791), İbn Mâce (3150), Ahmed (6/289), Dârimî (1947)] Ebû Dâvûd’da –aynı zamanda bu, Müslim ve Nesâî hadîsidir- gelen lafzı şöyledir: “Her kimin kurban edeceği bir kurbanlığı varsa, Zilhiccenin hilali görüldüğü andan i’tibâren kurbanını kesinceye kadar (kendi) kıllarından ve tırnaklarından almasın.” [Müslim (1977)] Bu hadîs, kurban kesmek isteyen kişinin, Zilhicce’nin ilk on günü girdikten sonra, kıl ve tırnaklarından bir şey almaktan men olunduğuna işaret eder.

Birinci rivâyette emir ve terk vardır. Emirde asıl olan farz oluşudur. Onu bu asıldan çıkaracak bir karîne bilmiyoruz.

İkinci rivâyette almaktan nehiy vardır. Nehiylerde asıl olan harâm oluşudur. Yani (tırnak ve kılları) almanın haram olmasıdır. Onu da bu asıldan çıkaracak bir karîne bilmiyoruz.

Bununla ortaya çıkıyor ki; bu hadîs yalnızca kurban kesmek isteyen kişiye hastır. Ancak kendisi için kurban kesilecek olana (ailenin diğer fertlerine) gelince ister büyük ister küçük olsun onların kıllarından, derilerinden ve tırnaklarından bir şey almalarında bir yasaklık yoktur. Çünkü bu konuda asıl olan helal oluşudur. Bu asla ters olan bir delîl bilmiyoruz.

Tevfîk Allah’tandır. Peygamberimiz Muhammed’e, âilesine ve ashâbına salât ve selâm olsun.



Üye: Abdullah b. Menî’

Üye: Abdullah b. Ğudeyyân

Nâib: Abdurrezzâk Afîfî

Başkan: Abdulazîz b. Abdillah b. Bâz

[Fetâvâ el-Lecnetu’d-Dâime 1/11/426]